الشيخ المنتظري
274
درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )
ذرّة شرّاً يره ) ( 1 ) ، اين كلام خداست كه هر كسى جزاى اعمال نيك و بد خود را مىبيند . « جزاءً » در عبارت حضرت امير ( عليه السلام ) مصدر و مفعول مطلقى است كه از غير فعل خود آمده است ، يعنى جزا داده مىشوند جزا دادنى . « و مميّزون حساباً » روز قيامت هر كسى در مقام حساب جدا مىشود ; يعنى خوب و بد از يكديگر تميز داده مىشوند ، هر كسى يك حسابى براى خودش دارد ، نامه عملها جداست و اعمال هر كسى جداگانه براى خودش ثبت و ضبط شده است . مهلت ارزشمند عمر براى طلب حقيقت « قَدْ اُمْهِلُوا فِى طَلَبِ الَْمخْرَجِ ، وَهُدُوا سَبِيلَ الْمَنْهَجِ ، و عُمِّرُوا مَهْلَ الْمُسْتَعْتِبِ ، وَكُشِفَ عَنْهُمْ سَدَفُ الرِّيَبِ » ( براى رهايى از گمراهى مهلت داده شده اند ، و به راه راست هدايت گرديده اند ، و مانند فرصتى كه براى طلب خشنودى به كسى مىدهند به آنها نيز فرصت داده اند ، و تاريكى هاى شك و شبهه ها از آنها برداشته شده است . ) « مَخرج » محل خروج است و مقصود از آن در اينجا طلب راه فرار است ; حضرت فرموده اند : چنين نيست كه بدون جهت و بدون دليل خواسته باشند اين مردم را به جهنّم ببرند ، بلكه « قد امهلوا فى طلب المخرج » قبلا به اينها مهلت فرار داده اند ، « و هدوا سبيل المنهج » و آنها را به راه راست و حق هدايت كرده اند ; به وسيله كتابهاى آسمانى ، به وسيله انبياء و اولياء ، و به وسيله علما و بزرگان دينى مردم را هدايت كرده و با هدايت به آنها راه فرار از جهنّم را آموخته اند . « و عمّروا مهل المستعتب » و بر اثر طولانى شدن عمر به آنها مهلت زياد داده شد
--> 1 - سوره زلزال ، آيات 7 و 8